W 2024 roku współtworzyliśmy w Fundacji Puszka projekt badawczo-edukacyjny „Leksykon dla ludzi i przyrody”. W ramach projektu staraliśmy się zbudować mosty między lokalnymi ekspertami oraz aktywistami na rzecz miejskiej przyrody a mieszkańcami. Przyglądaliśmy się różnym warszawskim przestrzeniom i zastanawialiśmy, w jaki sposób możliwe jest pomyślenie o ich harmonijnym współ-zamieszkiwaniu przez ludzi i inne organizmy.
Projekt składał się z kilku etapów:
- spacerów przyrodniczych pod hasłem „Współ-zamieszkiwanie” po zróżnicowanych warszawskich przestrzeniach mieszkaniowych – osiedlu bloków z okresu PRL-u, osiedlu domków jednorodzinnych oraz nowej inwestycji deweloperskiej;
- warsztatów pod hasłem „Rezerwat” nad Kanałem Bródnowskim, podczas których odkrywana była środowiskowa historia i teraźniejszość tego miejsca;
- publikacji „Leksykon dla ludzi i przyrody” zbierającej wiedzę ekspercką, a także doświadczenie organizacji pozarządowych i lokalnych grup zaangażowanych w ochronę miejskiej przyrody. Podjęliśmy w niej wielostronny dialog na temat najbardziej kontrowersyjnych tematów, takich jak: koszenie i nie-koszenie terenów zieleni, obecność zwierząt dzikich w przestrzeni miasta, zwierzęta towarzyszące (koty i psy) w mieście czy ryzyko związane z drzewami na terenach zurbanizowanych. Zaproponowaliśmy także scenariusze edukacyjne dotyczące rozwiązywania konfliktów na linii człowiek-przyroda w mieście.
- zainicjowania Społecznego Archiwum Warszawskiej Przyrody, które zbiera ślady i dokumentację oddolnych, spontanicznych działań mieszkańców i mieszkanek stolicy na rzecz przyrody oraz ich jednostkowych relacji z organizmami poza-ludzkimi, które żyją w mieście. Archiwum w 2024 roku będzie miało postać cyfrową, w kolejnych latach planowane jest jego zaprezentowanie w postaci wystaw i wydarzeń towarzyszących, a w przyszłości być może przekształcenie w formę instytucjonalną.
Rysunki Mariusza Tarkawiana towarzyszące projektowi, 2024.
Projekt realizowany był przez Fundację Badań i Działań Miejskich „Puszka”, „Miastozdziczenie” oraz Pracownię Mikroklimaty.
Kuratorki: Magdalena Krzosek-Hołody, Aleksandra Litorowicz
Ilustracje: Mariusz Tarkawian
Projekt finansowało m.st. Warszawa.
Mikroklimaty 