Na przełomie września i października 2022 roku w domku fińskim nr 3/18 na Osiedlu Jazdów stworzyliśmy niewielką wystawę „Atomowy Ogród dla Jazdowa”, podążającą za wątkami roślinnych mutacji w kulturze i bio-inżynierii. Na wystawie śledziliśmy losy gatunków, które znalazły się w polu zainteresowania zimnowojennych atomowych eksperymentów.

Wzajemne przecięcia ludzko-roślino-technologiczne były także pretekstem do refleksji nad tym, jakie czynniki powodują bezpowrotne zmiany na poziomie genetycznym, osobniczym i ekosystemowym. Wspomniany na wystawie fenomen atomowego ogrodnictwa narodził się w Stanach Zjednoczonych w latach 50-tych XX wieku. Historia eksperymentów z wpływem promieniowania radioaktywnego na rośliny ma dziś jednak nie tylko status historycznej ciekawostki, ale wciąż realnie wpływa na gatunki uprawne, które żyją z nami i obok nas.

Na wystawie mutacje genetyczne powstałe na drodze badań naukowych powiązane zostały z mutacjami, jakich dokonują w ekosystemach rośliny inwazyjne. Pojawił się także wątek filmowy w postaci obrazu Paula Newmana „Wpływ promieniowania gamma na aksamitki w odmianie „Man-in-the-Moon” z 1972 roku, w którym degeneracji ulegają nie tylko rośliny, ale także więzy rodzinne i społeczne.

Instalacji towarzyszył wykład wokół filmu Newmana oraz wątków atomowego ogrodnictwa w kulturze, a także prezentacja poświęcona historii atomowych ogrodów.

Super-organizm roślinny, instalacja z gatunków inwazyjnych, bezpowrotnie „mutujących” lokalne ekosystemy, fot. M.Krzosek-Hołody, 2022.

Osiedle Jazdów to niezwykłe miejsce na mapie Warszawy, znane z oddolnego społecznego zaangażowania. Odwiedzanie go to cenne doświadczenie, dlatego tym bardziej się cieszymy, że mogliśmy nie tylko w nim gościć, ale też do niego zapraszać.

Esej będący częścią instalacji poświęcony historii atomowego ogrodnictwa można przeczytać TUTAJ (pdf).

Za udostępnienie przestrzeni oraz umożliwienie realizacji wystawy dziękujemy Rotacyjnemu Domowi Kultury na Jazdowie.